Transcare, de individuele totaalaanpak voor patiënten met chronische pijn

Wat is chronische pijn

Wat is pijn en wat is chronische pijn

Uit een groot Europees onderzoek blijkt dat ongeveer één op de vijf mensen lijdt aan chronische pijn. In Nederland zijn dat ruim drie miljoen mensen. Volgens de International Association for the Study of Pain (IASP) is de definitie van pijn: ‘een onplezierige sensorische en emotionele ervaring, veroorzaakt door of beschreven in termen van daadwerkelijke of potentiële weefselschade’. Uit deze definitie is op te maken dat pijn niet alleen te maken heeft met waar deze zit, hoe die voelt, hoe erg deze is en hoelang die al duurt. Maar ook dat pijn een emotionele ervaring is. Pijn boezemt angst in, verlamt en kan iemand depressief maken. Of kan iemand zelfs tot wanhoop drijven.  Tegenover anderen beschrijven patiënten de pijn als: ‘Er zit een zenuw in de knel.’ Of als: ‘Het voelt alsof iemand een priem in mijn rug steekt.’ Met andere woorden: in termen van (mogelijke) weefselbeschadiging. Maar of deze – of andere – weefselbeschadiging er daadwerkelijk is, is maar de vraag. Patienten met fantoompijn bijvoorbeeld kunnen vreselijke pijn voelen in hun geamputeerde ledemaat, terwijl die arm of dat been er niet meer is.

Duidelijk is dat de oorzaak van deze pijn niet ligt in het ledemaat waar men de pijn voelt. Maar waar komt de pijn dan vandaan? En hoe zit het met de andere vormen van chronische pijn, waarvoor maar steeds geen verklaring kan worden gevonden? Chronische pijn is in elk geval zeer complex.

Welke soorten pijn zijn er?

Hieronder bieden we u een korte indruk van de werking van enkele veelvoorkomende soorten pijn. Grofweg kennen we drie verschillende soorten pijn: acute pijn, neuropathische pijn en chronische pijn.

Acute pijn

Acute pijn (nociceptieve pijn) komt bij iedereen bijna dagelijks min of meer voor. U kunt zich stoten, krabben of verbranden. Of u kneust iets of heeft bijvoorbeeld last van een knellende schoen. Acute pijn heeft een duidelijke, belangrijke functie: er is iets mis en daarop moet actie worden ondernomen. Verreweg de meeste van deze pijnklachten gaan gelukkig snel weer over.

Maar soms duurt pijn langer, bijvoorbeeld bij een botbreuk, enkelverzwikking of ingegroeide teennagel. Pijn door duidelijke weefselschade noemen we nociceptieve pijn. Bij weefselschade reageren de nociceptoren (pijnreceptoren) op deze weefselbeschadiging. Zij zenden dan (alarm)signalen naar het centrale zenuwstelsel. Als deze signalen in ons brein aankomen, worden die gevoeld als pijn. Dan is het verstandig om even rustig aan te doen en een pijnstiller te nemen.

Neuropathische pijn

Neuropathische pijn (of zenuwpijn) wordt veroorzaakt door een beschadiging of ziekte in het zenuwstelsel zelf. Voorbeelden van neuropathische pijn zijn:

  • Fantoompijn.
  • Pijn door ruggenmergbeschadiging.
  • Pijn in de benen bij patiënten met suikerziekte (aangetaste zenuwen).

Chronische pijn

Pijn noemen we chronisch wanneer deze:

  • Minimaal zes weken aanwezig is.
  • Continu of afwisselend aanwezig is.
  • Wordt gekenmerkt doordat de pijn niet goed kan worden verklaard door een beschadiging in het lichaam.

Chronische pijn kan spontaan ontstaan of overblijven na een lichamelijke beschadiging (acute pijn). Mensen met bijvoorbeeld de volgende pijnklachtenzijn hebben vaak chronische pijn:

  • Chronische rug- of nekpijn (lumbago, spit, ischias).
  • Whiplash.
  • RSI (ofwel tenniselleboog, muisarm of golferselleboog – tegenwoordig ook wel Klachten van Arm Nek en Schouder (KANS) genoemd).
  • Fibromyalgie.
  • Kaakklachten.
  • Prikkelbaredarmsyndroom (of spastischedarmsyndroom).
  • Hoofdpijn.
  • Artrose (slijtage).

Omdat de klacht ‘pijn’ binnen de gezondheidszorg niet duidelijk onder één soort medisch specialisme is onder te brengen, krijgen patiënten vaak het gevoel van het kastje naar de muur gestuurd te worden. Iedere specialist kijkt op zijn eigen terrein of er iets mis is. En als dat niet zo is (vaak het geval bij chronische pijn), wordt een volgende specialist geraadpleegd. Enzovoort.

Wat is dan wel de verklaring voor chronische pijn?

Pijn kan bestaan zónder dat sprake is van een ontsteking of beschadiging in het lichaam. De pijn is dan afkomstig uit het zenuwstelsel en wordt veroorzaakt doordat de delen van het zenuwstelsel die verantwoordelijk zijn voor de verwerking van pijnsignalen, overgevoelig zijn geraakt. Dit noemen we sensitisatie. Het pijnsysteem binnen het zenuwstelsel is dan te scherp afgesteld.

U kunt dit vergelijken met een brandalarm dat om de haverklap afgaat. Er is geen brand (meer), maar het alarmsysteem zélf functioneert niet goed. Met andere woorden: er is geen lichamelijke beschadiging (meer), maar in het zenuwstelsel heeft sensitisatie plaatsgevonden. Daardoor kunnen zaken die normaal gesproken niet pijnlijk zouden moeten zijn, zoals lopen, tillen of uit een auto stappen, ineens wél pijnlijk zijn als sprake is van sensitisatie.

Sensitisatie

Wat maakt dat chronische pijn – of sensitisatie – niet overgaat? Dit kan worden veroorzaakt door veel verschillende factoren. Bijvoorbeeld een slechte houding of slechte (spier)conditie, maar ook zich zorgen maken over (de oorzaak van) de pijn. Depressie, frustraties of angsten kunnen sensitisatie nog verder verergeren.

Ook de manier waarop u met de klachten omgaat, is van belang. Sommige mensen vermijden uit alle macht alle bewegingen die pijn doen, anderen daarentegen nemen nooit rust en gaan altijd maar door. Als pijn niet overgaat, is het belangrijk om goed te kijken naar dergelijke factoren die mogelijk van invloed zijn op het blijven bestaan van de klachten.

Chronische pijn is niet ‘psychisch’. Toch is chronische pijn ook niet ‘lichamelijk’. De waarheid ligt ergens in het midden.

Wilt u meer informatie?

Neem contact met ons op verstuur uw bericht via de contactpagina van Transcare.